Kaplumbağa Yaşam Alanı Kurma ve Bakımı
Kısa cevap: Kaplumbağa bakımı, doğru ısı, doğru ışık ve doğru besin üçgeni üzerine kuruludur. Kara kaplumbağaları için sıcaklığın gün içinde kademeli olduğu geniş bir taban alanı, UVB ışığı veren bir lamba, kabuk sağlığını destekleyen lifli-yeşil bir beslenme; su kaplumbağaları içinse temiz ve filtrelenmiş su, üzerine çıkıp kuruyabileceği bir kara platformu ve ısıtma lambası gerekir. Bu üç koşul sağlandığında kaplumbağa onlarca yıl sorunsuz yaşayabilir; eksik olduğunda ise kabuk deformasyonu, solunum yolu enfeksiyonu ve metabolik kemik hastalığı gibi kalıcı sorunlar başlar.
Önce Türü Belirleyin
Evde bakılan kaplumbağalar kabaca ikiye ayrılır. Kara kaplumbağaları (ülkemizde en sık görülen Akdeniz türleri gibi) kuru, sıcak ve bitki ağırlıklı bir yaşam ister; suda yüzemezler, derin suda boğulabilirler. Su kaplumbağaları ise ömrünün büyük kısmını suda geçirir, ancak kabuğunu kurutabileceği bir alan olmadan hastalanır. Aldığınız hayvanın hangi gruba girdiğini bilmeden kurduğunuz her düzen yanlış olur. Ayrıca ülkemizde doğadan kaplumbağa toplamak yasaktır; yaralı bir hayvan bulduysanız yapılacak doğru şey onu evde tutmak değil, yetkili birimlere ve bir veteriner hekime ulaşmaktır.
Yaşam Alanının Kurulumu
Kara kaplumbağası için
Cam terraryumlar genellikle yetersiz kalır: yanlardan gördükleri için sürekli cama yüklenirler ve hava sirkülasyonu zayıf olur. Tercihen ahşap veya plastik kenarlı, üstü açık, tabanı geniş bir "kaplumbağa masası" daha uygundur. Genel kural, taban alanının hayvanın kabuk uzunluğunun en az beş katı uzunlukta ve üç katı genişlikte olmasıdır. Zemine tozumayan toprak, hindistan cevizi lifi veya toprak-kum karışımı serin; kaplumbağa kazmayı sever. İçine gölgelik bir barınak, sığ ve devrilmeyen bir su kabı, tırmanmayacağı düz taşlar koyun.
Su kaplumbağası için
Su derinliği, hayvanın rahatça yüzüp yüzeye çıkabileceği kadar olmalı; kabuk genişliğinin en az iki katı iyi bir başlangıçtır. Filtre şart, çünkü su kaplumbağaları çok kirletir. Suyun bir bölümünün düzenli değişimi ve filtrenin bakımı, akvaryum kurulumunda anlatılan mantığın aynısıdır. Suyun üstünde ısıtma lambasıyla aydınlatılan, tamamen kuru bir platform bulunmalıdır.
Sıcaklık ve Aydınlatma
Kaplumbağalar vücut ısılarını dışarıdan alır. Bu yüzden alanın bir ucu sıcak, diğer ucu serin olmalı ki hayvan kendi ısısını seçebilsin. Işık kaynağı olarak yalnızca normal ampul kullanmak yeterli değildir; D vitamini üretimi ve kalsiyum emilimi için UVB gerekir. UVB tüpleri zamanla görünür ışık vermeye devam etse de ışın gücünü kaybeder, bu nedenle üreticinin belirttiği sürede değiştirilmelidir.
| Koşul | Kara kaplumbağası | Su kaplumbağası |
|---|---|---|
| Isınma noktası | 32–35 °C | Platform üzeri 30–32 °C |
| Serin bölge | 22–26 °C | Su 24–27 °C |
| Gece | 18–20 °C'nin altına düşmemeli | Su sıcaklığı korunmalı |
| Işık süresi | Günde 10–12 saat | Günde 10–12 saat |
| UVB | Zorunlu | Zorunlu |
Sıcaklığı tahminle değil, iki ayrı termometreyle ölçün: biri sıcak bölgede, biri serin bölgede. Isıtıcıyı termostata bağlamak hem yanık riskini hem de aşırı ısınmayı önler.
Beslenme
Kara kaplumbağalarının doğal beslenmesi lifli ve düşük proteinlidir. Karahindiba, sinirotu, semizotu, marul çeşitleri, roka, kabak yaprağı gibi yeşillikler temeli oluşturur. Meyve çok az verilmeli, ıspanak ve pazı sık kullanılmamalıdır. Kedi-köpek maması, ekmek, süt ürünleri ve işlenmiş insan yiyecekleri kesinlikle verilmez. Kabuğun düzgün gelişmesi için haftada birkaç kez yemeğin üzerine kalsiyum tozu serpmek, alanda ise sürekli bir mürekkep balığı kemiği bulundurmak iyi bir alışkanlıktır.
Su kaplumbağaları etçile yakın beslenir; kaliteli hazır pelet yemin yanında su bitkileri ve ara sıra küçük canlı besinler verilebilir. Aşırı besleme, hızlı ve düzensiz kabuk büyümesine yol açar. Yemi suya bırakmak kirliliği artırdığından, mümkünse ayrı bir kapta beslemek daha temiz bir düzen sağlar.
Rutin Bakım ve Sağlık
- Haftada bir ılık, sığ suda 15–20 dakikalık banyo (özellikle genç kara kaplumbağalarında) sıvı alımını destekler.
- Dışkı ve yem artıkları günlük temizlenir; zemin malzemesi belirli aralıklarla tamamen yenilenir.
- Kabukta yumuşama, çukurlaşma veya piramitleşme; burun akıntısı, ağzı açık nefes alma, gözlerde şişlik, iştahsızlık ve sürekli hareketsizlik veteriner işaretidir.
- Sürüngenlere bakan bir veteriner hekimi önceden belirlemek, sorun çıktığında zaman kazandırır. Düzenli kontroller kaplumbağalar için de geçerlidir.
- Kaplumbağaya dokunduktan sonra eller yıkanmalıdır; sürüngenler Salmonella taşıyabilir
İlgili kaynaklar
- mobiltaxi-service - tum farm siteleri mobiltaxi testi